:: Ιστορικά στοιχεία ::
 

 

ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
ΑΠΟ ΤΗ ΝΕΑΠΟΛΗ ΣΤΗΝ ΚΑΒΑΛΑ

Πήλινος μελανόμορφος αμφορέας (αρχές 5ου αι. π.Χ.) Η χρονολογία που ιδρύθηκε η αρχαία Καβάλα, δεν είναι γνωστή από τις ιστορικές πηγές. Σύμφωνα με νεότερες έρευνες οι κάτοικοι της Θάσου, στα μέσα του 7ου αιώνα π.χ. μαζί με μετανάστες από την Πάρο ίδρυσαν την Νεάπολη (σημερινή Καβάλα), προσπαθώντας έτσι να αντιμετωπίσουν τις επιδρομές από τη Θράκη.
Η πόλη λόγω του λιμανιού της ήταν δρόμος προς την περιοχή του Δάτου και το όρος Παγγαίου, ενώ ένωνε την Ανατολή με τη Δύση.

Από την Νεάπολη πέρασαν οι Πέρσες όταν ξεκίνησαν την εκστρατεία τους κατά της Ελλάδας, ενώ αρχίζει να κατοικείται στα 650 - 625 π.χ.. Οι κάτοικοι λάτρευαν την πολυούχο Θεά της Παρθένου. Στα πρώτα της νομίσματα που ήταν οι στατήρες, απεικονίζονται το άγριο κεφάλι της Γοργούς από τη μία και το έγκοιλο τετράγωνο από την άλλη.
Η Νεάπολη διατηρούσε άριστες σχέσεις με την Αθήνα και μάλιστα συμμετείχε με σταθερή εισφορά στο ταμείο της συμμαχίας.

Ενσταυρό θωράκειο Το 346 π.χ. ο Φίλιππος εξουσιάζει τη Θράκη και το 340 π.χ. τη Θάσο. Εκείνη την εποχή η Νεάπολη χάνει την αυτονομία της και γίνεται το επίνειο, της πόλης των Φιλίππων.
Κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους, η Νεάπολη αναφέρεται στην ιστορία ως πόλη που πέρασε το 189 π.χ. ο ύπατος Manlius Vulso καθώς επέστρεφε από την εκστρατεία του κατά του Αντιόχου της Συρίας.

Πήλινος αμφορέαςΣτη συνέχεια, το 42 π.χ. οι δημοκρατικοί αρχηγοί Βρούτος και Κάσσιος ξεκίνησαν από την Νεάπολη για την δραματική σύγκρουση στους Φιλίππους.
Η Χριστούπολη εμφανίζεται στις αρχές του 8ου - 9ου αιώνα μ.Χ. και τον 9ο και τον 14ο αιώνα δέχεται τις επιδρομές των Σλάβων όμως παραμένει το τελευταίο οχυρό της περιοχής, το οποίο εξασφάλιζε τις επικοινωνίες με την Θεσσαλονίκη.
Το 926 ο Στρατηγός του θέματος του Στρυμώνα Βασίλειος Κλάδων, ανοικοδομεί τα τείχη της πόλης, ενώ το 1097 περνούν από την Χριστούπολη τα στρατεύματα της πρώτης Σταυροφορίας.
ΤΟ 1193 ανακαινίζεται από τους Λομβαρδούς ενώ το 1208, όταν επιχείρησαν επιδρομή των Φιλίππων, νικήθηκαν από τους Φράγκους.
Η Χριστούπολη παίζει ρόλο σημαντικό γύρω στον 14ο αιώνα, όταν οι Σέρβοι και οι Τούρκοι διεκδικούν την Ανατολική Μακεδονία, ενώ την ίδια στιγμή το βυζαντινό κράτος περνά επιθανάτια κρίση εξαιτίας εσωτερικών προβλημάτων. Το 1346 η Χριστούπολη βρίσκεται στα χέρια του Βυζαντίου και το 1375 η περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας βρίσκεται υπό την διοίκηση των Ελλήνων.
Το 1387 η Χριστούπολη κυριεύεται από τους Τούρκους και το 1425 το Κάστρο της δέχεται χτυπήματα των Ενετών οι οποίοι τελικά το κατακτούν.

Ρωμαϊκή σαρκοφάγος από το αρχαιολογικό μουσείο της ΚαβάλαςΠερί το τέλος του 15ου με αρχές του 16ου αιώνα η Χριστούπολη μετονομάζεται σε Καβάλα και το 1526 εγκαθίστανται οι πρώτοι κάτοικοι, υπό την ασφάλεια των τειχών που περιέλαβαν την πόλη.
Το 1530 η πόλη εκτείνεται προς το λιμάνι και κτίζεται νέος περίβολος και στην θέση παλιού τειχίσματος υψώνεται το εντυπωσιακό Υδραγωγείου (Καμάρες). Η εμπορική σημασία του λιμανιού μεγαλώνει όλο και περισσότερο και τον 18ο αιώνα πλέον η Καβάλα χρησιμοποιείται για την αποθήκευση των εμπορευμάτων της Σμύρνης, της Αιγύπτου, αλλά και των προϊόντων της Θάσου και των άλλων νησιών του Αιγαίου.

Άποψη της Καβάλας τη δεκαετί α του 1920Στο τέλος του 19ου αιώνα, η Καβάλα και η ελληνική κοινωνία της, είναι πιο ισχυρότερες από ποτέ και είναι η εποχή που χτίζονται σχολεία, νοσοκομεία, δημόσια καταστήματα.
Από το 1903 έως 1909 είναι η χρυσή εποχή της Καβάλας, τον Οκτώβριο όμως του 1912 βούλγαροι Κομιτατζίδες καταλαμβάνουν την Καβάλα, χωρίς καμιά αντίσταση από τους Τούρκους.
Στις 25 Ιουνίου του 1913 εμφανίζονται ελληνικά σκάφη και το πρωί της επομένης στις 26 Ιουνίου του 1913, το Θωρηκτό Αβέρωφ, καταπλέει στον όρμο της Καβάλας και καταλαμβάνει την πόλη, ενώ στις 27 Ιουνίου, ο Ναύαρχος Κουντουριώτης με το επιτελείο του, αποβιβάζεται στην Καβάλα και παρακολουθεί την δοξολογία που ψάλλετε για την απελευθέρωσή της.
Το 1922 έπειτα από την Μικρασιατική καταστροφή εγκαθίστανται στη πόλη 25.000 περίπου πρόσφυγες και το 1930 ξαναζεί μεγάλη οικονομική άνθιση, η οποία χάνεται μετά τα δύσκολα χρόνια της δικτατορίας του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου και του εμφυλίου.

photos: ΔΕΤΑΚ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ TOUBI'S, Νομαρχία Καβάλας