Η ΠΟΛΗ & ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΤΟΥ ΛΙΜΕΝΑ

Η πιο σημαντική πόλη του νησιού από τα αρχαία χρόνια ακόμα ήταν η Θάσος (Λιμένας).Η πρωτεύουσα-πόλη στην οποία διαδραματίζονταν τα σημαντικότερα γεγονότα στο νησί. Η πόλη του χθές και η πόλη του σήμερα. Η αρχαία πόλη με την σπουδαία ιστορία της και η σύγχρονη πόλη που αναπτύσσεται συνεχώς σε ένα τουριστικό κέντρο διεθνούς απήχησης. Η αρχαία πόλη αντηχεί τη σοφία της αρχαιότητας. Η σύγχρονη πόλη έγινε με τους πόθους μίας ολόκληρης γενιάς προσφύγων για την εύρεση μιας χαμένης πατρίδας. Η αρχαία πόλη είναι μυστηριώδης. Η σύγχρονη πόλη είναι από μόνη της ένα μυστήριο. Αυτό της εξέλιξης και της δύναμης της ιστορίας.Η σύγχρονη πόλη Λιμένας άρχισε να χτίζεται στα μέσα του 19ου αιώνα, κυρίως από κατοίκους του γειτονικού χωριού Παναγία (και άλλων χωριών), οι οποίοι μετακινήθηκαν σιγά σιγά προς τις ακτές. Το 1922 εγκαταστάθηκαν στην πόλη πολλοί πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και τη Θράκη, που συνέβαλαν ουσιαστικά στην ανάπτυξη και την πρόοδο του νησιού. Η σημερινή πανέμορφη πρωτεύουσα είναι το κέντρο της Θάσου. Μπορεί να είναι πιο σύγχρονη και πιο μεγάλη από τα μικρά χωριουδάκια όμως δε στερείται γραφικότητας και ομορφιάς. Βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του νησιού και είναι περιστοιχισμένη από καταπράσινους λόφους και βουνά. Στολίδια της οι βελούδινες παραλίες και τα αναρίθμητα αρχαία μνημεία της. Είναι ιδανική για βόλτες και περιπάτους στα στενά σοκάκια με τα δεκάδες όμορφα μικρομάγαζα που κρύβουν τα πιο απίστευτα πράγματα και κομψοτεχνήματα. Εκπληκτικά είναι επίσης τα γραφικά ουζερί με τις μοναδικές θαλασσινές γεύσεις. Τα εμπορικά καταστήματα της πόλης είναι αρκετά και καλύπτουν άνετα όλες τις ανάγκες των επισκεπτών αλλά και των μονίμων κατοίκων. Όσο για τη διαμονή, υπάρχουν αρκετά ξενοδοχεία, μπαγκαλοους και ενοικιαζόμενα δωμάτια, που λειτουργούν σχεδόν όλο το χρόνο. Ο Λιμένας είναι η πιο κατάλληλη αφετηρία για να ξεκινήσει κανείς το γύρο του νησιού και να γνωρίσει έτσι κάθε σπιθαμή αυτού του επίγειου παραδείσου. Το λιμάνι της πόλης επικοινωνεί με αυτά της Κεραμωτής και της Καβάλας με φέριμποτ και δελφίνια. Το σύγχρονο λιμάνι χτισμένο δίπλα στο αρχαίο είναι αρκετά μεγάλο. Φιλοξενεί όλο το χρόνο εμπορικά και επιβατηγά πλοία ενώ συγχρόνως είναι ιδανικό για απογευματινούς περιπάτους. Κάθε καλοκαίρι σφύζει από ζωή και τα μαγαζιά που βρίσκονται εδώ πλημμυρίζουν από κόσμο. Το ίδιο ισχύει και με την παραλία του Λιμένα αλλά και με τις παραλίες Γλυφάδα και Γλυφονέρι.

Ο ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΤΟΥ ΛΙΜΕΝΑ
Η Θάσος έχοντας ζήσει μια λαμπρή εποχή που της έχει αφήσει μια απίστευτα μεγάλη αρχαιολογική κληρονομιά είναι ιδανική για να την επισκεφθούν όσοι λατρεύουν την αρχαία ιστορία. Το πιο κατάλληλο σημείο για το ξεκίνημα είναι το παλιό λιμάνι μπροστά στο μουσείο. Είναι βέβαιο πως ο αρχαιολογικός αυτός περίπατος μένει αξέχαστος .
Το αρχαίο λιμάνι Το λιμάνι της Θάσου βρισκόταν επάνω σε μεγάλους θαλάσσιους δρόμους του αρχαίου κόσμου χρησίμευε σαν σκάλα στα αρχαία χρόνια και διατηρούσε πάντα την αξία του.
Η αρχαία αγορά
Πολύ κοντά στο αρχαίο λιμάνι απλώνεται το πολιτικό και θρησκευτικό κέντρο της αρχαίας πολιτείαςτης Θάσου η Αγορά. Ο χώρος της Αγοράς είναι γεμάτος από ενδιαφέροντα μνημεία από τα οποία τα σημαντικότερα είναι:Η βορειοδυτική στοά. Η νοτιοδυτική στοά.Οι εξέδρες Ο μεγάλος βωμός .Το μνήμα του Γλαύκου.Η μαρμάρινη πλώρη.Η οικοδομή με παρασκήνια. Το τέμενος του Αγοραίου Διός.Ο κυκλικός βωμός του Θεαγένη. Η παλαιοχριστιανική βασιλική της Αγοράς.Το μεσαιωνικό οχυρό Το έχτισε ο Μέγας Πριμικήριος Ιωάννης στα τέλη του 14 ου αιώνα, γεγονός που αναφέρεται στη διαθήκη του που βρίσκεται στα αρχεία της μονής Παντοκράτορα στο Άγιο Όρος.
Το ιερό του Θεαγένη.Χτίστηκε προς τιμήν του Θεαγένη ο οποίος ήταν ένας από τους πιο δοξασμένους θάσιους αθλητές. Ολυμπιονίκης με άπειρες νίκες.Ρωμαϊκή συνοικία – Η εξέδρα – Το ωδείο- Η Δίοδος των Θεωρών.Ήταν ένα από τα πιο σπουδαία σημεία της πόλης με θρησκευτική σημασία. Αφιερωμένο στον Απόλλωνα και στον Ερμή.
Το Αρτεμίσιο-Το ιερό της Άρτεμης . Μέσα από τον βράχο πάνω στον οποίο είναι εγκαταστημένο ανάβλυζε άλλοτε το νερό μιας πηγής.
Το Διονύσιο-Το ιερό του Διονύσου. Εδώ η αρχαιολογική σκαπάνη αποκάλυψε πολλά ευρήματα όπως το κεφάλι του Διονύσου κ.α.
Το Ποσίδειο .Το ιερό του Ποσειδώνα το οποίο χρονολογείται από τον 4ο π. Χ. αιώνα.
Η πύλη της θεάς με το άρμα. Πρόκειται για μια πύλη που βρίσκεται ανάμεσα στα δύο αρχαία λιμάνια και στης οποίας τον παραστάτη επάνω από το κατώφλι υπάρχει ένα ανάγλυφο που απεικονίζει την Άρτεμη ανεβασμένη πάνω σε ένα άρμα ενώ δίπλα στο άρμα βαδίζει ο Ερμής. Η πύλη του Ερμή και των Χαρίτων. Αυτή η πύλη οδηγεί σε μια αρχαία συνοικία. Στον παραστάτη της πύλης σώζεται ένα ανάγλυφο που απεικονίζει τον Ερμή ακολουθούμενο από τις Χάριτες.Το ανοιχτό λιμάνι

Βρίσκεται στο ακρωτήρι έξω από το οχυρό. Παλιότερα υπήρχε μια παλαιοχριστιανική εκκλησία.
Στη βυζαντινή εποχή μετά την καταστροφή της εκκλησίας, όλος ο χώρος γύρω από το κτίριο καλύφθηκε από ένα νεκροταφείο στο οποίο έχουν ανασκαφεί σαράντα τάφοι. Σε μια τεχνητή ταράτσα ήταν χτισμένο ένα αρχαίο ιερό του οποίου τη θέση κατέλαβε η εκκλησία. Στις επιχώσεις της ταράτσας βρέθηκαν πήλινα ειδώλια και επιγραφές που μαρτυρούν τη λατρεία του Δία, της Αθηνάς, της Άρτεμης των Νυμφών και της Κόρης.
Αρχαίο Θέατρο
Στον πευκόφυτο λόφο του αρχαιολογικού χώρου της Θάσου βρίσκεται το αρχαίο θέατρο και, όπως μας πληροφορεί ο Ιπποκράτης στο βιβλίο του "Επιδημίες", υπήρχε ήδη τον 5ο αιώνα π.Χ. Την ίδια εποχή έζησε και έδρασε ο ηθοποιός και κωμωδιογράφος Ηγήμων, τον οποίον ο Αριστοτέλης αποκαλεί εφευρέτη της παρωδίας.Η σκηνή του θεάτρου είχε μαρμάρινη όψη και οι θέσεις που σώζονται σήμερα είναι ρωμαϊκής κατασκευής από λίθους χωρίς κυμάτια. Σε αρκετές από αυτές υπάρχουν ονόματα χαραγμένα. Τον 1ο αιώνα μ.Χ. το θέατρο μετατράπηκε σε αρένα αγώνων μονομάχων.Σήμερα χρησιμοποιείται για τις παραστάσεις αρχαίου δράματος, στο πλαίσιο των πολιτιστικών εκδηλώσεων της Θάσου, και έχει χωρητικότητα 2.000 θέσεων.
Η Ακρόπολη
Ήταν χτισμένη σε ένα μακρόστενο πλάτωμα. Ιδανική θέση γιατί έτσι αποτελούσε και ένα θαυμάσιο παρατηρητήριο 137 μ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η τωρινή μορφή της Ακρόπολης ανήκει στους μεσαιωνικούς χρόνους, όμως υπάρχει μια γωνία του τείχους που είναι χτισμένη με μεγάλα μάρμαρα και ανήκει στην Ακρόπολη του 5ου π, Χ. αιώνα. Εκεί βρέθηκαν επιγραφές που αφορούν τη λατρεία του ‘Απόλλωνα Πυθίου.Το ιερό της Αθηνάς ,Βρίσκεται στη δεύτερη κορυφή της Ακρόπολης. Χρονολογείται από τις αρχές του 5ου π. Χ. αιώνα.
Το ιερό του ΠάναΕίναι λαξευμένο σε ένα βράχο κοντά στην τρίτη κορυφή της Ακρόπολης όπου μέσα βρίσκεται ένα ανάγλυφο του τραγοπόδαρου θεού.
Το τείχος και η πύλη του Παρμένωνα. Πρόκειται για ένα τείχισμα που είναι χτισμένο κοντά στη νότια κορυφή της Ακρόπολης που σε ένα σημείο του υπάρχει ένας μεγάλος λίθος με σκαλισμένα επάνω του δύο μάτια και μια μύτη. Αυτή η εικόνα έδινε στο τείχος τη μαγική δύναμη να προφυλάσσει από το μάτιασμα. Πιο κάτω υπάρχει ένας άλλος μεγάλος λίθος μέσα στο τείχος που έχει χαραγμένη μια επιγραφή, μάλλον από μαρμαρά και γράφει ‘με έφτιαξε ο Παρμένωνας’. Ανάγεται γύρω στα 510-490 π. Χ.
Η πύλη του Ηρακλή και του Διόνυσου
Χρονολογείται από τις αρχές του 5ου π. Χ. αιώνα. Βρισκόταν μέσα στο μαρμάρινο τείχος και την προστάτευαν οι δύο μεγάλοι θεοί της Θάσου ο Ηρακλής και ο Διόνυσος.
Η αρχαία Νεκρόπολη. Βρίσκεται στην πεδιάδα και απλώνεται ως τους πρόποδες των βουνών . Στο χώρο της βρέθηκαν πολλά μνημεία και ρωμαϊκές σαρκοφάγοι , αλλά και γλυπτά και επιγραφές διαφόρων εποχών. Οι έρευνες που έγιναν στα 1952-53 αποκάλυψαν και πλήθος ελληνικών τάφων και ένα κτίσμα που σίγουρα είναι ηρώο. Εκεί βρέθηκε πλήθος αναθημάτων αλλά και πολλά αργυρά και χάλκινα νομίσματα της Θάσου από τον 4ο π. Χ. αιώνα.
Το Ηράκλειο.Από τους σπουδαιότερους ναούς στο νησί αφού ο Ηρακλής ήταν ο πιο μεγάλος θεός της Θάσου, ο προστάτης της πολιτείας. Οι ανασκαφές έφεραν στο φως το μεγαλύτερο μέρος αυτού του ιερού.

Μουσεία
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ
Εδώ στεγάζονται συλλογές μοναδικού πλούτου και ποικιλίας από τον 7ο π.Χ. αιώνα έως και τον 7ο μ. Χ. Πρέπει αρχικά να αναφερθεί πως αρκετά σημαντικά κομμάτια είναι διάσπαρτα στο εξωτερικό. Το φαινόμενο της μεταφοράς αρχαιοτήτων ήταν συχνότατο στα χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η διασπορά των αρχαιολογικών θησαυρών του νησιού πήρε τέλος στα 1912-1913. Η περιήγηση στο μουσειακό χώρο ξεκινά από τη στιγμή που ο επισκέπτης θα βρεθεί στην αυλή του μουσείου. Εκεί βρίσκονται δύο επιβλητικά αγάλματα, που το ένα αναπαριστά λιοντάρι, ενώ το άλλο αναπαριστά αετό. Στο εσωτερικό του μουσείου υπάρχουν πάμπολλα εκθέματα από διαφορετικές εποχές, φτιαγμένα με διαφορετικές τεχνοτροπίες και ρυθμούς από αρχιτέκτονες της Θάσου ή ξένους. Τα μάρμαρα και οι πελεκημένοι λίθοι που βρέθηκαν στις ανασκαφές κτιρίων βεβαιώνουν την ποικιλία και την πρωτοτυπία της αρχιτεκτονικής διακόσμησης στη Θάσο. Σε πολλά εκθέματα που προέρχονται από την αρχαϊκή έως την ρωμαϊκή εποχή, το βασικό οικοδομικό υλικό είναι το εγχώριο μάρμαρο άσπρο ή σταχτόχρωμο. Εξαίσια είναι και τα κλασικά γλυπτά από τα οποία ξεχωρίζει το άγαλμα της Κωμωδίας με ύψος 1,70.Αρκετοί είναι οι αμφορείς που κατασκευάζονταν από τους αγγειοπλάστες για την εξαγωγή κρασιού.Μεγάλο θαυμασμό προκαλεί η συλλογή των αργυρών και χάλκινων νομισμάτων που ανήκουν στον 6 ο, 5 ο, 4 ο και1ο π. Χ. αιώνα.Τέλος από τα σημαντικότερα εκθέματα είναι οι επιγραφές που εκτίθενται εδώ στο μουσείο και αντιπροσωπεύουν ένα πολύ μικρό μέρος αυτών που βρέθηκαν στις ανασκαφές. Πληροφορίες: τηλ. (0593) 22180

Μουσείο Βαγή
Ένα άλλο μουσείο που μπορεί να δει κανείς είναι το Μουσείο Βαγή στην Ποταμιά. Από την πρώτη κιόλας στιγμή που φθάνει ο ταξιδιώτης στη Θάσο θα διαπιστώσει μια έντονη προσήλωση στις παραδόσεις, που είναι εμφανής στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική,

Το Παλατάκι
Βρίσκεται στο χωριό Λιμενάρια και είναι κτισμένο πάνω σε βραχώδη προεξοχή στη θάλασσα. Είναι διώροφο κτίριο με δύο πυργίσκους και κατασκευάστηκε το 1903 από τη γερμανική εταιρεία Speidel, η οποία εκμεταλλευόταν τα μεταλλεία του νησιού. Σήμερα, έπειτα από στερεωτικές εργασίες που έγιναν στο κτίριο, χρησιμοποιείται ως πνευματικό κέντρο.

Μοναστήρια -Εκκλησίες
Eκκλησία της Παναγίας
Σύμφωνα με την παράδοση εγκαινιάστηκε από τον Μητροπολίτη Άνθιμο τον 18ο αιώνα. Οι εργασίες άρχισαν το 1831 υπό την επίβλεψη καστοριανών μαστόρων. Χρήματα για το ξεκίνημα των εργασιών έδωσαν κάποιοι προύχοντες του χωριού επειδή όμως τ α χρήματα αυτά δεν έφτασαν για την αποπεράτωση του ναού ζητήθηκε βοήθεια από το Άγιο Όρος. Η μονή Βατοπεδίου που ήταν η πιο εύρωστη οικονομικά βοήθησε. Το τέμπλο του ναού φιλοτεχνήθηκε από βολιώτες τεχνίτες και οι καστοριανοί τεχνίτες έδωσαν στην εκκλησία πολλά χαρακτηριστικά των βυζαντινών εκκλησιών της Καστοριάς. Ο ρυθμός του ναού είναι βασιλική με τρούλο, με τρία εσωτερικά κλίτη και ημικυλινδρικούς θόλους. Έχει πέντε εισόδους, μία κεντρική και τέσσερις από τα πλάγια. Η εκκλησία είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και μέσα στο ναό υπάρχει μία εικόνα της Παναγίας που φιλοτεχνήθηκε το 1814.

H Μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ
την οποία ίδρυσε η αγιορείτικη μονή Φιλόθεου. Δεν είναι γνωστός ο ακριβής χρόνος της ίδρυσης της. Η ύπαρξή της αναφέρεται για πρώτη φορά το 1287 σε κάποιο επίσημο έγγραφο. Το 1835 έγιναν κάποιες επιδιορθώσεις. Η εκκλησία ΄χει 9 μ. μήκος 5 μ. πλάτος και 3 μ. ύψος. Στη μονή είναι φυλαγμένο ένα κομμάτι Τιμίου Ήλου, μέρους δηλαδή ενός από τα καρφιά που χρησιμοποιήθηκαν για τη σταύρωση του Χριστού. Η μοναδικότητα και η Χάρη αυτού του κειμηλίου έγινε αιτία μεγάλης προσέλευσης προσκυνητών. Οι πιστοί αφιέρωναν για να μνημονεύονται τα ονόματα τους . Ιδιαίτερα οι θεοσεβείς θεολογίτες έδειχναν τη μεγάλη τους ευλάβεια στο Μιχαήλ Άγγελο δωρίζοντας στη μονή κτήματα σπίτια αλλά μερικές φορές και ολόκληρες τις περιουσίες τους. Έτσι το μοναστήρι απέκτησε πολύ μεγάλη περιουσία. Το 1927 που ψηφίστηκε ο αγροτικός νόμος περί απαλλοτριώσεων των μετοχίων Θάσου και Λήμνου όλη η κτηματική περιουσία του μοναστηριού μοιράστηκε σε 72 ακτήμονες. Το 1974 ήρθαν μοναχές οι οποίες μαζί με έναν φιλοθείτη ιερομόναχο εργάστηκαν σκληρά και μεταμόρφωσαν το μοναστήρι που μέχρι τότε είχε μείνει έρημο. Από τότε η Μονή Μιχαήλ Αρχαγγέλου λειτουργεί ως γυναικείο ησυχαστήριο που εξαρτάται πνευματικά από τη μονή Φιλοθέου στο Άγιο Όρος.

photos: ΕΚΔΟΣΕΙΣ TOUBI'S, Νομαρχία Καβάλας