Η ομορφιά της Θάσου είναι ανεπιτήδευτη, ακατέργαστη, αυθεντική, ικανή να δημιουργήσει έναν αντίστοιχα μεγαλειώδη πολιτισμό. Οι άνθρωποι φιλόξενοι, απλοί και καλοσυνάτοι διακρίνονται για το σεβασμό με τον οποίο τηρούν τις παραδόσεις τα ήθη και τα έθιμα του τόπου τους.
Η θρησκευτικότητα των θασίων εξάλλου είναι έντονη και σχετίζεται άμεσα με μνήμες αλλοτινών καιρών.
Τα γράμματα και οι τέχνες πέτυχαν ένα δημιουργικό συγκερασμό ανάμεσα στις συνήθειες και τον Τρόπο ζωής των ντόπιων αλλά και των κατά καιρούς επιδρομέων του νησιού. Η αρχιτεκτονική εξάλλου ανέδειξε κατασκευές λιτές καμωμένες από ξύλο και πέτρα σε απόλυτη αρμονία με το φυσικό περιβάλλον αλλά και την ιδιοσυγκρασία των ανθρώπων. Γενικότερα στη Θάσο έχει κανείς την ευκαιρία να γνωρίσει έναν πολιτισμό αλλιώτικο που θα δώσει νόημα σε κάθε είδους πολιτισμό του.
ΗΘΗ & ΕΘΙΜΑ
Τα ήθη και τα έθιμα μαρτυρούν τις ανησυχίες των ανθρώπων όπως αυτές διαμορφώθηκαν στο πέρασμα των χρόνων. Στη Θάσο οι κάτοικοι του νησιού σέβονται τις παραδόσεις τους και τα έθιμα εκφράζουν επιθυμίες που συχνά χρήζουν της ευκαιρίες ειδικών εορτασμών για να εκφραστούν.
Στα έθιμα της Πρωτοχρονιάς εκτός από τα γνωστά έθιμα των καλάντων και του ποδαρικού που γιορτάζονται με τον ίδιο τρόπο πάνω κάτω όπως και στην υπόλοιπη Ελλάδα γίνεται και το σπόρδισμα των φύλλων ως εξής: κάθονται όλοι γύρω από το αναμμένο τζάκι, τραβούν την ανθρακιά προς τα έξω και ρίχνουν γύρω στα αναμμένα κάρβουνα φύλλα ελιάς βάζοντας στο νου τους μια ευχή χωρίς να την πουν στους άλλους. Όποιου το φύλλο γυρίσει περισσότερο εκείνου θα πραγματοποιηθεί η ευχή του.
Επίσης το καρναβάλι της Θάσου είναι ένα πανηγύρι με πολύ βαθιές ρίζες. Εδώ εκτός των άλλων καρναβαλικών εκδηλώσεων γίνεται και το τρίψιμο του πιπεριού. Είναι ένα από τα πιο διασκεδαστικά και χαρακτηριστικά έθιμα και δίνει μια ξεχωριστή ομορφιά στο γλέντι για το ξημέρωμα της Καθαρής Δευτέρας. Ένας απ όλους κρατώντας μια ζώνη ή ένα σκουπόξυλο για να χτυπάει τους παραβάτες, είναι ο αρχηγός. Αυτός τραγουδάει μια φορά και οι άλλοι που χορεύουν το επαναλαμβάνουν. Χορεύοντας λοιπόν , γίνονται σύμφωνα με τα εκάστοτε λεγόμενα και οι ανάλογες κινήσεις. Οι παραβάτες όσοι δηλαδή δεν ακολουθούν τις υπαγορεύσεις του αρχηγού τιμωρούνται απ αυτόν με χτύπημα.
Ένα ακόμη πολύ γνωστό έθιμο τελείται την δεύτερη μέρα του Πάσχα στα Καλύβια των Λιμεναρίων και λέγεται " Για βρέξ Απρίλη μ΄". Είναι μια ανοιξιάτικη εκδήλωση για την οποία η παράδοση λέει ότι οι κάτοικοι του νησιού μαζεύονται και παρακαλούν το Θεό να βρέξει για να μην ξεραθούν τα αμπέλια και να υπάρξει καλή παραγωγή τόσο σε σταφύλια όσο και σε γλυκό θασίτικο κρασί. Στην εκδήλωση αυτή προσφέρονται μεζέδες, παραδοσιακά γλυκά και άφθονο κρασί.
ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΑΣΧΟΛΙΕΣ
Οι κάτοικοι της Θάσου ξεχωρίζουν για την απλότητά τους και την καλή τους διάθεση. Φιλόξενοι, ανοιχτόκαρδοι, γλεντζέδες και παράλληλα βαθιά θρησκευόμενη τηρούν με συνέπεια τις θρησκευτικές τους παραδόσεις γεγονός που αποδεικνύεται και από τον μεγάλο αριθμό εκκλησιών που βρίσκονται στο νησί.
Εργατικοί και ανήσυχοι κατάφεραν να οργώσουν τις θάλασσες και να εξελιχθούν σε σπουδαίους ναυτικούς. Ακόμη κι εκείνοι όμως που την αρμύρα τις θάλασσας τη γεύτηκαν μόνο στο νησί κατάφεραν να αξιοποιήσουν τον τόπο τους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Από τις βασικές τους ασχολίες λοιπόν ήταν και είναι από πολύ παλιά η θάλασσα και τελευταία ο τουρισμός. Θεωρούνται ακόμη και σήμερα από τους πιο ξακουστούς ναυτικούς και εμπόρους.
Η ανάπτυξη του τουρισμού εξάλλου είναι από τις ασχολίες στις οποίες οι κάτοικοι της Θάσου αφιερώνουν ολοένα και περισσότερο χρόνο, φροντίζοντας το αποτέλεσμα να είναι ποιοτικό κι όχι τέτοιο που να αποσκοπεί μόνο σε εμπορικά οφέλη.
Η λαϊκή υφαντική της Θάσου αν μια κυρίως είναι οικιακή πρέπει να θεωρείται τέχνη. Ασκείται ακόμη και σήμερα με τον ίδιο τρόπο όπως και πριν από αιώνες και διατηρεί την παράδοση. Τα δείγματα λαϊκής υφαντικής χρονολογούνται κυρίως από τον 18ο αιώνα. Η ομορφιά των σχεδίων με τα θαυμαστά μοτίβα και τα ολοζώντανα χρώματα, καθώς και η ποιότητα των υφαντών ξετρελαίνουν ντόπιους και τουρίστες. Άλλωστε η λαϊκή υφαντική όχι μόνο εξυπηρετεί τις ανάγκες των κατοίκων, και φέρνει χρήματα στον τόπο αλλά εκφράζει την ίδια την ιστορία του νησιού και το δεσμό των ανθρώπων του με τη φύση.
Η κεραμική εξάλλου είναι η αγαπημένη ασχολία των κατοίκων της Θάσου. Το πρώτο μόνιμο εργαστήρι στο νησί ιδρύθηκε το 1910 στο Λιμένα. Η σημερινή παραγωγή καλύπτει τις ανάγκες της τουριστικής αγοράς και συνδυάζει στοιχεία από την βορειοελλαδίτικη και κυκλαδίτικη τέχνη.
Οι πλούσιοι ελαιώνες του νησιού και τα μελίσσια είναι άλλη βασική ασχολία των θασίων. Είναι γνωστό ότι από την αρχαιότητα ακόμη η Θάσος χαρακτηρίζεται από μεγάλη παραγωγή λαδιού και ελαίων. Το νησί είναι κατάσπαρτο από ελαιώνες που απλώνονται σαν ασημοπράσινο χαλί στους λόφους πλάι στη θάλασσα. Η μοναδική ποιότητα των θασίτικων ελιών και του λαδιού είναι πασίγνωστη και στην Ελλάδα αλλά και εκτός συνόρων.
Αλλά και το θαυμάσιο θασίτικο μέλι είναι από τα πλέον περιζήτητα προϊόντα του νησιού.
Τα γλύκά της Θάσου επίσης είναι πολύ γνωστά και μάλιστα σήμερα μικρές βιοτεχνίες τα παρασκευάζουν και τα διαθέτουν στο εμπόριο. Από τα πιο γνωστά είναι το γλυκό καρυδάκι κι ο χαλβάς.
Τα πλούσια εδέσματα του νησιού συνοδεύονται πάντα από το κόκκινο θασίτικο κρασί.
ΤΕΧΝΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΑ
Το νησί της Θάσου έχει μεγάλη καλλιτεχνική και πολιτιστική κληρονομιά.
Όσον αφορά λοιπόν τις τέχνες κορυφαίος στην αρχαιότητα υπήρξε ο ζωγράφος Πολύγνωτος, ο οποίος ήταν και ο πρωτεργάτης της ελληνικής ζωγραφικής, δημιουργικότατος και με ασύγκριτο ταλέντο.
Άλλοι θάσιοι καλλιτέχνες ήταν ο Αγλαοφων πατέρας του Πολύγνωτου . Ο Αριστοφών αδερφός του Πολύγνωτου αλλά και ο ανιψιός του Πολύγνωτου Αγλαοφών όλοι ζωγράφοι. Επίσης οι γλύπτες Σωσικλής και Πυθαγόρας.
Όσο για τη σύγχρονη εποχή ο γλύπτης Πολύγνωτος Βαγής τίμησε με τα έργα του τη Θάσο αφού αναδείχθηκε σαν ένας από τους κορυφαίους γλύπτες όχι μόνο της Αμερικής όπου έζησε, αλλά και ολόκληρου του κόσμου.
Στα γράμματα διακρίθηκε ο Ηγέμων ή Ηγήμων ο οποίος υπήρξε κωμικός, ηθοποιός και ποιητής. Ο Στησίμβροτος ήταν σοφιστής και ρήτορας. Τέλος ο Ανδροσθένης που ακολούθησε τον Μ. Αλέξανδρο στην εκστρατεία του έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο Ινδικής Παράπλους.
Εκδηλώσεις - Πανηγύρια:
28 Απριλίου Άγιος Γεώργιος
28 Ιουνίου Άγιος Απόστολος στο Καζαβίτι
15-28 Ιουλίου Καζαβιτιανά στο Μικρό Καζαβίτι
27 Ιουλίου Άγιος Παντελεήμονας στο Μοναστηράκι
15 Αυγούστου Παναγία
29 Αυγούστου Αϊ Γιάννης ψηλά στα βουνά του ΠρίνουΠρίνος : Το πανηγύρι του Αγ. Παντελεήμονα στις 27 Ιουλίου. Στο Μεγάλο Πρίνο(Μεγ. Καζαβίτι), πανηγύρι των Αγ. Αποστόλων στις 27 Ιουλίου και στο Μικρό Πρίνο (Μικρό Καζαβίτι) το πανηγύρι του Αγ. Γεωργίου. Σε όλα τα πανηγύρια μοιράζεται το παραδοσιακό φαγητό 'κουρμπάνι'. Τα ΚΑΖΑΒΙΤΙΑΝΑ είναι εκδηλώσεις που λαβαίνουν χώρα στο Μικρό Πρίνο (Μικρό Καζαβίτι) από παραδοσιακά σχήματα τον Ιούλιο και Αύγουστο.
Ραχώνι : Τα πανηγύρια στο Ραχώνι, της Παναγίας, 15-16 Αυγούστου και στο συνοικισμό του Αγ. Γεωργίου, του Προφήτη Ηλία στις 20 Ιουλίου και του Αγ. Γεωργίου.
Ποταμιά : Το πανηγύρι της Ζωοδόχου Πηγής την Παρασκευή του Πάσχα.
Παναγιά : Το ξακουστό πανηγύρι της Παναγίας, στις 15 Αυγούστου.
Λιμενάρια : Το πανηγύρι του Αγ.Γεωργίου, την Τρίτη του Πάσχα.
Λιμένας ή Θάσος : Το καλοκαίρι δίνονται παραστάσεις αρχαίου δράματος και συναυλίες, στο πλαίσιο του φεστιβάλ Φιλίππων-Θάσου.